Raporty specjalne

poleć serwis drukuj
Pisanka to chyba...

Nieprzemijający urok pisanek

03-29-2018

Jednokolorowe, wzorzyste, brylantowe lub całkiem skromne… Każda pisanka potrafi być inna i cieszyć małych oraz dużych. Obok baranka i bazi to najwdzięczniejszy element kojarzony z Wielkanocą.

Pisanki to nie tylko dekoracja stołu czy koszyka ze święconką. W minionych wiekach pięknie wykonane jajka wykorzystywano jako prezent. Panny dostawały jajka z czekolady lub marcepanu, czasem znajdowały w nich pierścionek ofiarowany przez adoratora. Zdobione jajka pełniły też rolę wykupu w obrzędach wielkanocnych, np. w lany poniedziałek czy przy chodzeniu z barankiem lub kurkiem.

Do najdroższych i najpiękniejszych okazów, zwykle złotych i zdobionych szlachetnymi kamieniami, należą jaja z pracowni Faberge – wykonującej niegdyś specjalne zamówienia dla cara Aleksandra III Romanowa. Najstarsze pisanki świata znaleziono na terenie Mezopotamii, liczą sobie ponad 5000 lat. Z zachowanych zapisków wynika, że pisanki znano od dawna w Egipcie, Chinach i Persji. Najstarsza polska pisanka pochodzi z X wieku.

Odmiany zdobionych jajek

Upiększane na różne sposoby jajka określa się wieloma nazwami, w zależności od użytych technik:

  • pisanki – wykonanie wzoru woskiem i barwienie – głównie Kurpie i Podole;
  • oklejanki – naklejanie trzciny i włóczki – Podlasie, Opolszczyzna i Mazowsze;
  • naklejanki – użycie papierowych wycinanek – Kurpie i Łowicz;
  • kraszanki – barwienie na jednolity kolor – Pomorze, Śląsk, Warmia i Mazury;
  • drapanki – wydrapywanie wzorów na zabarwionych kraszankach – Śląsk i Pomorze.

Najbardziej jednak rozpowszechniła się w polszczyźnie nazwa pisanka, odnosząca się prawie do wszystkich zdobionych jajek.

Zapomniane „kulanie jajec”

Dawniej uważano, że malowanie jajek jest wyłącznie przywilejem kobiet. Mężczyźni byli nawet wypędzani z izb, w których niewiasty robiły pisanki. Co niektórzy – zwłaszcza na Opolszczyźnie – mieli za to okazję popisać się w Wielkanoc, kiedy to urządzano tzw. kulanie jajec. Młodzieńcy, nie mający w tamtych czasach wielu form rozrywek, nie gardzili starym, śmiesznym w obecnym odczuciu zwyczajem. Po pochyłej desce toczono jajka do wgłębienia. Wygrywał ten, kto wtoczył ich najwięcej. Najstarsza historyczna wzmianka śląska o tej popularnej niegdyś zabawie pochodzi z 1454 r. Jest to jednak mało znana tradycja, w porównaniu z robieniem i podarowywaniem pisanek.

HK

wróć

Fotorelacje

Parada Pułaskiego w Northampton

W poniedziałek, 8 października, ulicami Northampton przemaszerowała doroczna Parada Pułaskiego. Licznie wzięła w niej udział nie tylko Polonia, ale również przedstawiciele lokalnych amerykańskich władz i organizacji. Głównym organizatorem parady jest Komitet Dziedzictwa Polskiego. Fot. S. Wójcik

zobacz inne galerie

Galerie Video

Jasełka w Webster

Liturgiczny okres Bożego Narodzenia wieńczy Niedziela Chrztu Pańskiego. Uroczystość ta w bieżącym roku przypadła w niedzielę 10 stycznia. Uczniowie i nauczyciele Polskiej Szkoły Sobotniej przy parafii św. Józefa w Webster wybrali ten właśnie dzień na zaprezentowanie tradycyjnych polskich jasełek.

zobacz inne filmy

Kalendarium

Październik
Pon Wto Śro Czw Pią Sob Nie
01 02 03 04 05 06 07
08 09 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31        
10-23-2018
Wykład w Instytucie Józefa Piłsudskiego
10-24-2018
17. Festiwal Filmów Polskich w Elms College w Chicopee
10-25-2018
Wykład Julie Roberts Szczepankiewicz w Bibliotece Publicznej w Chicopee
10-27-2018
Halloween w Klubie Polonez
10-27-2018
Halloween w Parku Piłsudskiego w Holyoke
Zobacz kalendarz

Realizacja: IdeoPowered by: CMS Edito

Wszelkie prawa zastrzeżone dla BiałyOrzeł24.com