Polonia w Ameryce

poleć serwis drukuj
Fot. Archiwum WEM

Drogi prowadzące do obywatelstwa polskiego

05-27-2020

Polskie przepisy o obywatelstwie oferują Polakom za granicą różne ścieżki, prowadzące do tego samego celu – obywatelstwa RP. Można je uzyskać bez konieczności przyjazdu do Polski.

 

 

Jakie mamy opcje? Zasadniczo są trzy ścieżki:

  1. W oparciu o polskie obywatelstwo przodków
  2. W oparciu o polskie pochodzenie przodków i utrzymaną więź z polskością
  3. W oparciu o szczególne więzi i zasługi

Zacznijmy od obywatelstwa przodków. Jest to droga oparta na przesłankach formalnych. Wykazujemy, że nasz przodek wyemigrował za granicę jako obywatel Polski. Jest to dość proste w przypadku emigracji po 1920 roku, jeśli emigracja miała miejsce przed 1920 rokiem, występuje dodatkowa trudność – wykazania, że osobie tej prawo do obywatelstwa polskiego przysługiwało na podstawie przepisów wprowadzonych w 1920 roku. Obywatelstwo nabywamy przez urodzenie. Potrzebujemy zatem odszukać dokument taki jak polski dowód osobisty, paszport, legitymacja wojskowa, metryka lub inny sporządzony przez władze polskie, potwierdzający status obywatela polskiego. Następnie przy pomocy aktów urodzenia, małżeństwa wykazujemy, że pochodzimy w linii prostej od obywatela polskiego. Na jakie problemy możemy napotkać, poza trudnościami w odnalezieniu i skompletowaniu dokumentów? Otóż weryfikacja wniosku polega na sprawdzeniu, czy po drodze nie doszło do utraty obywatelstwa. Przepisy wielokrotnie się zmieniały i stanowiły o okolicznościach skutkujących utratą obywatelstwa, takich jak wstąpienie do obcego wojska, przyjęcie obcego obywatelstwa itp.

Jeśli nie ma podstaw do potwierdzenia naszego obywatelstwa, bo po drodze zostało ono utracone, przepisy przewidują procedurę jego przywrócenia. Dotyczy to przede wszystkim osób, które poprzez nabycie obcego obywatelstwa straciły polskie bądź zmuszone były się go zrzec.

Różnica polega na tym, że potwierdzenie stwierdza nasze polskie obywatelstwo od chwili narodzin, natomiast potwierdzenie skuteczne jest od momentu uprawomocnienia się decyzji, czyli nie działa wstecz. Ma to istotne konsekwencje dla dzieci wnioskodawcy, bo jeśli urodziły się po dacie utraty, a przed momentem przywrócenia, to nie nabyły obywatelstwa poprzez urodzenie.

Co w sytuacji, jeśli nie mamy postaw do uzyskania decyzji potwierdzającej lub przywracającej obywatelstwo? Warto sprawdzić możliwości, jakie oferuje udokumentowane polskie pochodzenie.

Otóż osoba, która ma jedno z rodziców, jedno z dziadków bądź dwoje pradziadków narodowości polskiej oraz wykaże, że zachowała więzi z Polską, może starać się o pozwolenie na stały pobyt w Polsce. Po uzyskaniu karty stałego pobytu wystarczy spędzić rok w Polsce, aby wnioskować o oficjalnie uznanie za obywatela RP. Niestety w tej procedurze występuje dodatkowy warunek – trzeba zdać egzamin z języka polskiego na poziomie średniozaawansowanym. Z egzaminu językowego zwolnione są osoby, które w Polsce ukończyły szkołę lub studia w języku polskim. Decyzja o uznaniu za obywatela nie ma charakteru uznaniowego, czyli osoba, która spełni warunki, ma prawo do uzyskania pozytywnej decyzji.

Zostaje ostatnia kategoria. Są to osoby, które z różnych względów nie kwalifikują się do żadnej z powyżej opisanych procedur, a mimo to mają silne więzi z Polską oparte na pochodzeniu, relacjach rodzinnych, powiązaniach gospodarczych, zaangażowaniu w polskie sprawy, wkładzie w polską kulturę itp. Dla tych osób pozostaje ostatnia z opcji – składać wniosek do Prezydenta RP o nadanie im obywatelstwa polskiego. W przeciwieństwie do wszystkich wcześniej opisanych procedur decyzja prezydenta na charakter uznaniowy. Uzyskanie obywatelstwa w drodze nadania nie jest prawem, tylko przywilejem, zarezerwowanym dla osób, które we wniosku uzasadnią, dlaczego zasługują na nadanie im obywatelstwa polskiego. Jest to szansa dla osób, które z przyczyn formalnych spotkały się z decyzją odmowną w postępowaniu o potwierdzenie obywatelstwa bądź uzyskanie karty pobytu w oparciu o polskie pochodzenie. Zasadą jest bowiem, że nie można nadać obywatelstwa osobie, która już je posiada. Przepisy o obywatelstwie na przełomie lat tak często się zmieniały, że nierzadkie są przypadki niesprawiedliwości dziejowej, czyli osób, których polskie pochodzenie i silne związki z Polską są niezaprzeczalne, ale z przyczyn formalnych niewystarczające.

Dlaczego warto skorzystać z powyżej opisanych procedur? Po pierwsze przepisy są obecnie przychylne, stwarzają wiele możliwości – to się kiedyś może zmienić. Po drugie i to chyba jest ważniejsze – z każdym kolejnym pokoleniem na emigracji trudniej jest wykazać polskie pochodzenie. Dopóki żyje pamięć, nawet gdy brakuje dokumentów, posiadamy wiedzę, która pomoże nam je odszukać.

Promocja

wróć

Fotorelacje

Wizyta prezydenta RP Andrzeja Dudy w Waszyngtonie

Spotkanie Prezydentów Polski i USA w cztery oczy, rozmowy plenarne delegacji obu krajów, wspólne oświadczenie prezydentów – to były główne punkty wizyty Andrzeja Dudy w Białym Domu, która miała miejsce w środę, 24 czerwca. Prezydent Polski spotkał się także z przedstawicielami amerykańskich przedsiębiorców prowadzącymi interesy w Polsce, oddał hołd gen. Kościuszce i uczestniczył w krótkiej ceremonii w ambasadzie RP w Waszyngtonie. Fot. prezydent.pl; Radio Rampa, facebook.com/KlubGPFiladelfia

zobacz inne galerie

Galerie Video

Jasełka w Webster

Liturgiczny okres Bożego Narodzenia wieńczy Niedziela Chrztu Pańskiego. Uroczystość ta w bieżącym roku przypadła w niedzielę 10 stycznia. Uczniowie i nauczyciele Polskiej Szkoły Sobotniej przy parafii św. Józefa w Webster wybrali ten właśnie dzień na zaprezentowanie tradycyjnych polskich jasełek.

zobacz inne filmy

Kalendarium

Lipiec
Pon Wto Śro Czw Pią Sob Nie
    01 02 03 04 05
06 07 08 09 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31    
Zobacz kalendarz

Realizacja: IdeoPowered by: CMS Edito

Wszelkie prawa zastrzeżone dla BiałyOrzeł24.com