Polonia w Ameryce

poleć serwis drukuj
Przez ostatnie lata...
Generał Edward L....
Gen. Edward M....
Spotkanie Generała...
W administracji...

W wieku 100 lat w Waszyngtonie zmarł Generał Edward L. Rowny

01-02-2018

17 grudnia 2017 roku, w wieku 100 lat, zmarł Generał Edward L. Rowny – doradca pięciu prezydentów USA, jeden z najbardziej wpływowych Amerykanów polskiego pochodzenia w Waszyngtonie. Udzielał się również w organizacjach polonijnych. Jako żołnierz walczył na wojnach w Europie, w Korei i w Wietnamie.

Urodził się 3 kwietnia 1917 roku w Baltimore w stanie Maryland. Jego ojciec Gracjan przybył do USA w 1912 roku, zaś matka Maria urodziła się w rodzinie polskich imigrantów.

Od 6. do 16. roku życia wychowywała go babcia Adamina Radziszewska, która jako guwernantka znała pięć języków. To ona opowiadała mu o polskiej historii, w tym o Kościuszce, Pułaskim czy Piłsudskim. Dzięki niej Rowny poznał też twórczość Ignacego Jana Paderewskiego, którego prochy w 1992 roku sprowadził do Polski.

Studiował na Johns Hopkins University w Baltimore, w West Point oraz na Yale, zaś na American University obronił doktorat z zakresu stosunków międzynarodowych. Do Polski po raz pierwszy przypłynął w 1936 roku jako stypendysta Fundacji Kościuszkowskiej. Uczył się na Uniwersytecie Jagiellońskim, ale podróżował m.in. do Berlina na igrzyska olimpijskie, gdzie zobaczył z bliska hitlerowską III Rzeszę.

Dowódca, dyplomata, doradca

Po powrocie do Ameryki wstąpił do Akademii West Point, którą ukończył w 1941 roku. Podczas II wojny światowej kierował batalionem we Włoszech, a później został przeniesiony do zespołu planującego inwazję na Japonię. W czasie wojny na półwyspie koreańskim był rzecznikiem generała Douglasa MacArthura. Z kolei na wojnie w Wietnamie był odpowiedzialny za transport żołnierzy NATO z Francji. Na tej wojnie wykorzystano również jego pomysł zastosowania śmigłowców, nie tylko jako środka transportu, lecz także jako maszyn bojowych. Stąd też bywa nazywany „ojcem amerykańskiej kawalerii powietrznej”.

W 1971 roku Rowny został powołany na przedstawiciela USA podczas rokowań Układu o Ograniczeniu Zbrojeń Strategicznych SALT. Stanowisko to zajmował za administracji trzech prezydentów: Richarda Nixona, Geralda Forda i Jimmy'ego Cartera, aż do 1979 roku, kiedy to odszedł na emeryturę, wyrażając w ten sposób dezaprobatę w stosunku do administracji tego ostatniego za podpisanie niekorzystnego dla USA, zdaniem Rownego, traktatu SALT II.

Gdy prezydentem został Ronald Reagan, Rowny został ambasadorem i głównym negocjatorem prezydenckim w ramach Strategic Nuclear Arms (START). Doprowadził do podpisania układów START I i START II, które ograniczyły ilość głowic nuklearnych do poziomu 6,000 po obydwu stronach. Doradcą prezydenta USA ds. zbrojeniowych był także przez pierwsze dwa lata kadencji George'a H.W. Busha.

W 1990 roku przeszedł na emeryturę, ale wciąż doradzał kolejnym administracjom. W 1992 roku wydał książkę pt. „Do Tanga wystarczy jeden” o swojej służbie u pięciu prezydentów USA i negocjacjach z ZSRR. W 2003 roku został prezesem Amerykańsko-Polskiej Rady Doradczej (APAC) w Waszyngtonie, która reprezentuje interesy Polonii amerykańskiej i Polski w USA. Rok później założył Fundusz Stypendialny im. Paderewskiego, z którego korzystają polscy studenci Georgetown University.

Za swoje zasługi gen. Rowny otrzymał m.in. Presidential Citizen Medal, Distinguished Service Medal, Medal Narodów Zjednoczonych, Medal Wolności Trumana-Reagana, Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski. Uznawany jest za jednego z 10 najważniejszych dowódców armii Stanów Zjednoczonych, a także za współtwórcę zwycięstwa Zachodu w tzw. zimnej wojnie.

Następców nie widać

Generał Rowny był wyjątkowym człowiekiem, wybitnym negocjatorem oraz strategiem wojskowym w randze generała broni armii amerykańskiej – powiedział o Gen. Rownym Ambasador RP w Waszyngtonie prof. Piotr Wilczek. – Wychowany w rodzinie polsko-amerykańskiej w Baltimore, w stanie Maryland, generał Rowny przez dekady był zaangażowany w promocję polskiej historii i kultury. Był również wybitnym liderem wśród Polonii i wielkim przyjacielem naszej Ambasady. Jestem wdzięczny i zaszczycony, że mogliśmy obchodzić 100. rocznicę urodzin Generała w towarzystwie rodziny i przyjaciół w mojej rezydencji zaledwie kilka miesięcy temu. Wspomnienia te zostaną ze mną na zawsze – dodał.

Darek Barcikowski – wydawca „Białego Orła” i konsul honorowy RP w Hartford, CT – nazywa gen. Rownego „nadzwyczajną osobą”. – Pomimo swojego wieku i tego, że w ostatnich latach już nie widział i nie mógł chodzić, do samego końca zachował sprawność umysłową i pracował nad różnymi polonijnymi projektami. Sprawy polsko-amerykańskie były mu bardzo bliskie. Jego pasja i zaangażowanie były swego rodzaju siłą napędową, która pozwoliła mu dożyć tak pięknego wieku. Był bardzo cenioną osobą w swoim środowisku. Każdy liczył się z jego zdaniem. Miał pamięć, jakiej pozazdrościć mu mogły nawet młode osoby – dodaje Barcikowski, który bardzo blisko znał Generała i od lat prowadził z nim Polsko-Amerykańską Radę Doradczą w Waszyngtonie.

Oprócz Generała Edwarda L. Rownego w 2017 roku odeszli inni Polacy najbardziej zaangażowani w amerykańską politykę: Zbigniew Brzeziński, Marilyn Piurek i Suzanne Lotarski. Ich następców jak na razie nie widać...

opr. ar

wróć

Fotorelacje

Dzień Mamy i Taty w Szkole Języka Polskiego im. św. Jana Pawła II w Bostonie

12 maja uczniowie, nauczyciele i rodzice dzieci uczęszczających do Szkoły Języka Polskiego im. św. Jana Pawła II w Bostonie wspólnie świętowali Dzień Mamy i Taty. Z tej okazji w sali Jana Pawła II wystawione zostało humorystyczne przedstawienie pt. „Jak mama tatę poznała”. Za pomysł i realizację przedstawienia wielkie brawa należą się Sylwii Wadach-Kloczkowskiej. Po spektaklu przewidziany był poczęstunek dla dzieci i rodziców. Fot. Mariusz Kloczkowski

zobacz inne galerie

Galerie Video

Jasełka w Webster

Liturgiczny okres Bożego Narodzenia wieńczy Niedziela Chrztu Pańskiego. Uroczystość ta w bieżącym roku przypadła w niedzielę 10 stycznia. Uczniowie i nauczyciele Polskiej Szkoły Sobotniej przy parafii św. Józefa w Webster wybrali ten właśnie dzień na zaprezentowanie tradycyjnych polskich jasełek.

zobacz inne filmy

Realizacja: IdeoPowered by: CMS Edito

Wszelkie prawa zastrzeżone dla BiałyOrzeł24.com