Oskar Kolberg – drzeworyt Oskar Kolberg –...

Najsłynniejszy etnograf wśród kompozytorów oraz najsłynniejszy kompozytor wśród etnografów: Oskar Kolberg

10-05-2014

22 lutego 2014 r. przypadła dwusetna rocznica urodzin Oskara Kolberga, etnografa i etnologa, folklorysty, etnomuzykologa i językoznawcy, kompozytora i pianisty. To bardzo wiele tytułów należących do jednego człowieka, ale mamy do czynienia z postacią wybitną – z ojcem polskiej etnografii. Mając na względzie jego liczne osiągnięcia, uchwałą Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej rok 2014 został ogłoszony rokiem Oskara Kolberga.

Z Przysuchej do stolicy

Henryk Oskar Kolberg urodził się 22 lutego 1814 r. w Przysuchej Opoczyńskiej, gdzie jego ojciec Juliusz do 1817 r. pracował jako zarządca zakładów hutniczych w dobrach należących do Ignacego Dembińskiego. Jego matka pochodziła ze spolonizowanej rodziny francuskich imigrantów i to właśnie po niej Oskar odziedziczył uzdolnienia muzyczne. Ojcu – kartografowi, geodecie i meteorologowi – rodzina zawdzięcza przeprowadzkę do Warszawy, w której to Juliusz Kolberg otrzymał posadę profesora Uniwersytetu Warszawskiego.

Środowisko artystyczne i naukowe Warszawy

Rodzice zapewnili Oskarowi wszechstronny rozwój intelektualny nie tylko poprzez własne zamiłowania naukowo-muzyczne, ale również dzięki kontaktom z warszawskim środowiskiem naukowym i artystycznym, m.in. poprzez spotkania z rodzinami profesorów Uniwersytetu Warszawskiego, kolegami Oskara z Liceum Warszawskiego oraz pensjonariuszami domu Mikołaja Szopena. Młody Oskar Kolberg był świadkiem narodzin geniuszu Fryderyka Szopena i do końca swoich dni pozostał pod ogromnym wpływem tej młodzieńczej znajomości. To właśnie przyjaźń z Szopenem ukształtowała jego wrażliwość muzyczną. I tak jak w utworach Szopena pobrzmiewają nuty mazurków, oberków czy kujawiaków, tak i Oskar Kolberg na zawsze już pozostał pod urokiem piękna i wartości kulturotwórczej polskiego folkloru. Obaj mieli ze sobą wiele wspólnego, gdyż i Oskar Kolberg otrzymał staranne wykształcenie muzyczne u takich warszawskich znakomitości jak: T. Głogowski, F. Vetter, Józef Elsner czy Ignacy F. Dobrzyński, a po upadku Powstania Listopadowego i zamknięciu przez Rosjan Liceum Warszawskiego również u berlińczyków: Christiana Girschnera i Karla F. Rungenhagena, u których studiował kompozycje i teorie muzyki. Po powrocie do kraju w 1836 r. Kolberg rozpoczął twórczość kompozytorską, koncertową i recenzyjną.

Pierwsza wyprawa badawcza

Pierwszą wyprawę badawczą na Mazowsze Kolberg odbył w 1839 r. W ten sposób rozpoczął dokumentację folkloru muzycznego, który uzupełniał wykonywanymi przez siebie rysunkami ubiorów i domostw. Wykazywał się przy tym ogromną dokładnością wierności zapisu melodycznego utworów, co zawdzięczał słuchowi doskonałemu i wyśmienitemu wykształceniu muzycznemu. Jednakże publikując dzieła początkowo dołączał do nich opracowany przez siebie akompaniament muzyczny. Dopiero z czasem uznał, że o wiele właściwszym sposobem dokumentacji folkloru jest zapisywanie go w autentycznej formie. Ta oryginalna myśl stała się podwaliną polskiej etnografii. W ciągu dwudziestu lat opisał: Kutnowskie, Kurpie, Krakowskie, Podgórze Beskidzkie, Podhale, Śląsk, Kaliskie, Płockie, Radomskie, Kieleckie, Lubelskie, Sandomierskie, Ziemię Dobrzyńską, Łomżyńskie, Chełmskie i Podole.

Dorobek muzyczny i edytorski

Oskar Kolberg pozostawił po sobie ogromny dorobek muzyczny: pieśni na głos, kompozycje fortepianowe i sceniczne, w głównej mierze inspirowane twórczością ludową. Ponadto napisał wiele recenzji, artykułów i rozpraw naukowych. W 1857 r. został redaktorem działu muzycznego „Encyklopedii Powszechnej” Samuela Olgenbranda, opracowując prawie wszystkie zagadnienia muzyczne do tej znaczącej publikacji. W 1871 r. został członkiem krakowskiej Akademii Umiejętności. W 1878 r. otrzymał złoty medal na wystawie światowej w Paryżu, gdzie prezentował swoje wydawnictwa i kolekcję ikonograficzną polskich strojów ludowych. Dwa lata później objął patronatem naukowym pierwszą wystawę etnograficzną, którą zorganizowało Towarzystwo Tatrzańskie w Kołomyi.

Monumentalne dzieło Kolberga

Głównym celem działalności Kolberga było udokumentowanie wszystkich aspektów kultury ludowej na terenie Polski przedrozbiorowej. To właśnie w kulturze upatrywał jedynego sposobu odrodzenia się Rzeczypospolitej Polskiej. Tę myśl zrealizował w postaci serii wydawniczej „Lud, jego zwyczaje, sposób życia, mowa, podania, przysłowia, obrzędy, gusła, zabawy, pieśni, muzyka i tańce”. Za życia udało mu się wydać aż 33 tomy tej monografii. Oskar Kolberg zmarł w Krakowie 3 czerwca1890 r. Ostatnie miesiące życia spędził w domu swego przyjaciela, lekarza i antropologa, Izydora Kopernickiego, którego uczynił wykonawcą swojego testamentu i opiekunem spuścizny naukowej. Zwłaszcza tej ostatniej zostało bardzo wiele w tzw. tekach kolbergowskich. Opracowywaniem i publikowaniem tych zbiorów zajmuje się Instytut im. Oskara Kolberga w Poznaniu.

Patriota, naukowiec i artysta

Same osiągnięcia muzyczne i edytorskie wystarczyłyby Kolbergowi do zajęcia poczesnego miejsca wśród wybitnych postaci naszego narodu, jednakże fenomenalne dokonania na niwie etnografii przyćmiły inne osiągnięcia Kolberga. Szczególnie niewiele mówi się współcześnie o jego dorobku kompozytorskim, który również jest godny podziwu. Spowodowane jest to, jak już wspomniałam, tym, że jego pionierskie badania folklorystyczne i osiągnięcia na tym polu są tak imponujące, że przysłaniają wszystkie inne. Był to po prostu wielki Polak: gorący patriota, znakomity naukowiec i uznany artysta.

Barbara Bilińska Bolec

wróć

Fotorelacje

37-lecie klubu Polonia Society of Korona, Inc.

W sobotni wieczór, 7 listopada, na słynnej już Polance, odbył się Bal Polonijny zorganizowany przez klub Polonia Society of Korona, Inc., podczas którego celebrowano 37-lecie istnienia tej organizacji. Fot. Facebook.com/ Polonia Society of Korona, Inc.

zobacz inne galerie

Galerie Video

Jasełka w Webster

Liturgiczny okres Bożego Narodzenia wieńczy Niedziela Chrztu Pańskiego. Uroczystość ta w bieżącym roku przypadła w niedzielę 10 stycznia. Uczniowie i nauczyciele Polskiej Szkoły Sobotniej przy parafii św. Józefa w Webster wybrali ten właśnie dzień na zaprezentowanie tradycyjnych polskich jasełek.

zobacz inne filmy

Kalendarium

Grudzień
Pon Wto Śro Czw Pią Sob Nie
  01 02 03 04 05 06
07 08 09 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31      
Zobacz kalendarz

Realizacja: IdeoPowered by: CMS Edito

Wszelkie prawa zastrzeżone dla BiałyOrzeł24.com